विश्वको सबैभन्दा व्यस्त तेल ढुवानी मार्ग मानिने होर्मुज जलडमरू (Strait of Hormuz) यदि सेप्टेम्टेम्बरसम्म बन्द रह्यो भने विश्वव्यापी व्यापार र ऊर्जा बजारमा गहिरो संकट सिर्जना हुन सक्ने चेतावनी दिइएको छ।
होर्मुज जलडमरूको महत्व
पर्शियन खाडीमा रहेको यो साँघुरो जलमार्ग विश्वको करिब एक तिहाइ समुद्री तेल ढुवानीको मुख्य बाटो हो। साउदी अरेबिया, युएई, कुवेत, कतार, इराक र इरानबाट निर्यात हुने तेलको मुख्य मार्ग यही हो।
यो जलडमरू बन्द भएमा वैकल्पिक मार्ग निकै लामो र महँगो पर्ने विश्लेषकहरूको भनाइ छ। यसले तेलको मूल्य आकासिने र विश्वव्यापी आपूर्ति श्रृंखलामा गम्भीर समस्या निम्त्याउन सक्छ।
व्यापार र ऊर्जा बजारमा असर
यदि यो जलमार्ग सेप्टेम्बरसम्म बन्द रह्यो भने:
तेलको मूल्य वृद्धि: विश्वव्यापी तेल आपूर्तिमा कमी आउँदा मूल्य तीव्र रूपमा बढ्न सक्छ। यसले पेट्रोल, डिजेल र अन्य पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य वृद्धि गर्नेछ।
व्यापारिक लागत बृद्धि: वैकल्पिक लामो मार्गबाट सामान ढुवानी गर्दा ढुवानी खर्च बढ्छ, जसले उपभोक्तामा असर पार्छ।
खाडी मुलुकको अर्थतन्त्रमा असर: युएई, साउदी अरेबिया लगायतका खाडी राष्ट्रहरूको तेल निर्यात प्रभावित हुन्छ, जसले तिनका अर्थतन्त्रमा नकारात्मक प्रभाव पार्छ।
भू-राजनीतिक तनाव
होर्मुज जलडमरू बन्द हुनुको मुख्य कारण क्षेत्रीय भू-राजनीतिक तनाव र द्वन्द्व हो। यो क्षेत्र लामो समयदेखि तनावपूर्ण रहेको छ र कुनै पनि समय स्थिति जटिल हुन सक्छ।
अन्तर्राष्ट्रिय विश्लेषकहरूले यो मार्ग खुला राख्न कूटनीतिक प्रयास बढाउनुपर्ने बताएका छन्।
नेपाली श्रमिकका लागि के अर्थ राख्छ
खाडी मुलुकमा काम गर्ने लाखौं नेपाली श्रमिकहरूका लागि पनि यो चिन्ताको विषय हो। तेल निर्यातमा आएको कमीले यी मुलुकको अर्थतन्त्र कमजोर भएमा रोजगारीमा असर पर्न सक्छ। साथै दैनिक खर्च बढ्ने र जीवनयापन महँगो हुने सम्भावना छ। नेपालमा पनि पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य वृद्धि हुन सक्छ, जसले आम नागरिकको जीवनमा असर पार्नेछ।
यो समाचार The National UAE बाट नेपालीमा अनुवाद गरिएको हो।